“Ben değersizim” diye hissetmek ne demektir?
Bazen insan kendini küçük, önemsiz ya da sevilmeye layık değilmiş gibi hisseder.
Sanki biri seni sevmek için “fazladan bir nedeni” olmalıymış gibi…
Bu duygu çok can yakıcıdır ve insanı yorar.
Ama şunu bil:
Bu his, senin gerçeğin değildir.
Bu his, çoğu zaman geçmişte yaşananların bir sonucudur.
Değersizlik duygusunun belirtileri nelerdir?
Bunu yaşayan insanlar genelde:
Başkalarının küçük iyiliklerini bile “hak etmediğini” düşünür.
Düşüncelerini rahatça söyleyemez, yanlış anlaşılmaktan korkar.
“Hayır” diyemez, hep alttan alır.
Yalnız kalmaktan çok korkar.
Birinin onu önemsemesini anlamakta zorlanır.
“Benim gibi birini niye seviyor?” diye düşünüp karşısındakine güvenemez.
Kolay kırılır, alıngan olur.
İçinde “kusurlu bir yer” olduğuna inanır ve bundan utanır.
Bu duygular çoğu zaman fark edilmeden yıllarca insanın içinde taşıdığı bir yük gibi olur.
Peki insanlar neden böyle hisseder?
Bu his durduk yere ortaya çıkmaz.
Genellikle çocuklukta öğrenilir, çünkü çocuklar kendileriyle ilgili gerçekleri değil, ailelerinin onlara nasıl davrandığını doğru kabul ederler.
İnsan şu deneyimleri yaşadıysa değersizlik hissi gelişebilir:
Sürekli başka çocuklarla kıyaslanmak
Aile tarafından çok fazla eleştirilmek
Küçük hatalar için bile cezalandırılmak
Fiziksel, sözel ya da başka bir türde kötü muamele görmek
Ailesi tarafından sevilmediğini düşünmek
“Ne yaparsam yapayım yeterli değilim” hissi
Bu tür deneyimler, insanın kalbinde sessiz bir yara açar.
Ve bu yara büyüdükçe kişi kendini gerçekten değersiz sanmaya başlar.
Ama gerçek şu:
Bu duygular, senin kim olduğunla ilgili değil.
Bu duygular, sana bir zamanlar nasıl davranıldığıyla ilgili.
Hiçbir çocuk kusurlu, eksik ya da sevgiyi hak etmeyen biri olarak doğmaz.
Sen de böyle doğmadın.
Ne yapılabilir?
Bazen insanlar güçlü içsel kaynaklarıyla bu duyguyla baş edebilir.
Ama çoğu zaman tek başına iyileştirmek çok zordur. Çünkü bu duygu yıllarca büyümüş olabilir.
Destek almak bir zayıflık değil, bir ihtiyaçtır.
Bir aile danışmanı ile konuşmak, bu duyguları anlamak ve hafifletmek için çok yardımcı olabilir.
Kendine yüklenmek yerine, “Ben bu duyguyu neden hissediyorum?” diye sorman bile şimdiden bir iyileşme işareti.
Ve son bir şey:
Sen şu an düşündüğünden çok daha değerlisin.
Sadece bunu hissetmekte zorlanıyorsun.
Bu his, gerçek değil—sadece bir gölge.
Ama gölgeler bile ışık olduğu için vardır.